İnternette dolandırıcılık: Önce iyice anla – sonra tıkla!

İster zeka testleri, ister kendi ömrünüzün uzunluğu konusunda varsayımlar, kazanç oyunlarına katılım, denemek için eşantiyon ürünler veya ücretsiz SMS teklifleri – hilekar internet sunucuları güya ücretsiz hizmetlerle meraklı kullanıcıların cebinden parayı çekmeye çalışıyorlar.

mesela "lebenserwartung.de" veya "iqfight.de" adlı sayfaların işletmecileri, katılımcıların ömürlerinin beklenen uzunluğu veya zeka katsayılarının „bilimsel temellere dayalı“ veya „istatistiksel olarak denenmiş“ bazda ortaya çıkarılabileceğini öne sürerek reklam yapmaktadırlar. İstenen bilgileri veya test sonuçlarını elde etmek için yaş ve cinsiyet gibi kişisel bilgilerin yanı sıra tam isim ve posta adresinin de verilmesi istenmektedir.

Bu sunuların ardında çoğu kez, kullanıcılar tarafindan ilk bakışta anlaşılamayacak bir yanıltma söz konusudur. İstenen bilgilerin verilmesinden sonra oldukça sakıncalı hizmetler için müşteriye masraf çıkabileceği konusu, küçük basılmış yazılarda anlaşılmayacak bir şekilde ifade edilmiş ve gizlenmiştir, bulunması neredeyse mümkün değildir. Fiyat konusunda böyle yetersiz bilgilendirmeye kanarak kaydolan kişi, istenen ödemelere karşı kendisini genelde savunabilir ve ödemeyi reddedebilir. İlgili sayfaların işletmecileri, mahkeme önünde hiç şansları olmayacağını çok iyi biliyorlar. Bu yüzden mağdur kişilere ihtar göndererek onları korkutmayı veya tahsilat şirketinden gelen yazıyla „gönüllü“ ödemeye razı etmeyi amaçlamaktadırlar.

Bir internet ürünü için kaydolmadan dikkat etmeniz gereken hususlar:

„Bedava fırsat“, „kulüp üyeliği“ veya „kazanç oyunu“ ve benzeri şekilde reklam edilen ürünlerde, fiyata dair bir bilginin olup olmadığına prensip olarak iki defa bakılmalıdır. „Ücretsiz“ veya „bedava“ kelimeleri ne denli büyük ilan edilirse, sizin dikkatiniz de o denli büyük olmalı. Özellikle kişisel bilgileriniz istendiği zaman aşağıdaki hususlara dikkat etmelisiniz:

  • Küçük basılmış olan yazılara (AGB, yani Genel Sözleşme Şartlarına) mutlaka göz atınız ve internet sayfasının en altına kadar ininiz. Daha sonra sayfalarda fiyata dair bir bilginin gizlenmiş olup olmadığına bakınız. Sayfalarca AGB okumak yorucu olabilir ama, özellikle internette insanın gerçekte ne gibi bir iş ile karşı karşıya olduğuna dair bilgi veren hemen hemen tek kaynak bunlardır.
  • “ İşaretlenmiş şık tuzağı” konusuna dikkat ediniz ve istemediğiniz bir şıkkın etkinleştirilmiş olup olmadığını kontrol ediniz. Özellikle hilekar durumlarda bazen sadece küçük yıldız işaretleri (*) kullanılmaktadır ve ona ait eki ve fiyatını sayfanın alt kenarında bir yerlerde aramak zorunda kalırsınız.
  • Kişisel bilgileriniz konusunda prensip olarak çok dikkatli olunuz! Özellikle banka hesabınızın bilgilerini kime aktardığınızı iyice kontrol ediniz!
  • Mouse ile tıklama yaparak başvurunuzu teyit etmeden önce kontratın şartlarını özenle okuyunuz. Orada (asgari) kontrat sürelerinden veya kontratı feshetme sürelerinden bahsediliyorsa bu, genellikle masraflar kapsayan bağlayıcı bir kontratın söz konusu olduğuna dair bir işarettir.
  • Hizmeti sunan kişiyle nasıl iletişim kurabileceginizi kontrol ediniz! Künye denilen bölümde kimlik ve adres belirtilmiş olmalı. Orada sadece bir posta kutusunun yazılmış olmamasına dikkat ediniz. Hizmeti sunan kişi yurtdışında oturuyorsa da şikayet durumlarında hakkınızı elde etmeniz zor olabilir.
  • Harika bir kazanç oyununa katılacak olmanız sizi aldatmasın! Vaadedilen kazançlar çoğunlukla sadece dikkatinizi masraflardan çekmek içindir!
  • Siparişinizi iptal etme hakkınız konusunda size açık seçik bilgiler veriliyor mu? İnternette yaptığınız anlaşmalarda çoğu kez kontratı iki hafta içinde iptal etme olanağınız vardır. İptal edebilme hakkı konusunda nizama uygun olarak bir bilgilendirme yapılmıyorsa sizin kontratı iptal edebilme süreniz genellikle daha uzun olduğu anlamına gelir.

Dolandırıldım – Ne yapabilirim?

Güya „bedava“ sunulan bir hizmete başvurduktan veya „ücretsiz“ bir teste katıldıktan sonra aniden yüksek meblağlı bir fatura alırsanız şu adımları izleyiniz:

  • Daha başvuruyu yaparken ıspatları emniyet altına alınız! İnternet sayfalarını siz bilgilerinizi girdiğiniz şekilde kayıt ediniz. Bunun için bir ekran görüntüsü oluşturunuz.
  • Anlaşma yapmaya zorlandığınız izlenimine kapılırsanız derhal hizmeti sağlayana yazılı olarak başvurunuz – en iyisi ıspatlayabileceğiniz şekilde iadeli taahhütlü veya cevaplı taahhütlü mektup olarak.
  • Ücrete tabi bir kontrat yapılmış olmasına itiraz ediniz ve hizmeti sağlayan tarafın böyle sözde bir kontratın yapılmış olmasını ıspatlamasını talep ediniz. Şu önemlidir: Hizmeti sağlayan kişi tarafından bir ihtimal kaydedilmiş olan bilgisayarınızın IP-adresi, bir kontrat yapılmış olmasına dair yeterli bir ıspat değildir!
  • Henüz reşit olmayan kişiler sözde ücretsiz bir kontratı imzalamış ise, velisi hizmeti sağlayan kişiye bu kontratı onaylamadığına dair bilgi vermelidir. (Henüz reşit olmayan kişilerin yaptığı anlaşma velisinin onayı olmaksızın geçerli değildir.)
  • Aynı zamanda ihtiyaten tahsilat şirketine karşı anlaşmanın feshedildiğini, ayrıca yanıltma ve artniyetli aldatmadan dolayı itirazda bulunduğunuzu da açıklamalısınız.
  • Hizmeti sağlayan kişinin göndereceği ihtarlar ve tahsilat mektupları ile sizi baskı altına almasına izin vermeyiniz. Sadece mahkeme tarafından gönderilmiş bir ihtar ile karşılaşırsanız harekete geçme zorunluluğu doğar.
  • Yerel tüketici haklarını koruma merkezinize (Verbraucherzentrale’ye) başvurarak hukuki yardım ve destek arayınız.

  • Tüm tüketici haklarını koruma merkezlerinin listesini www.verbraucherzentrale.de adresinden bulabilirsiniz.
  • Şu ana kadar bilinen dolandırıcılık vakalarının bir listesini Tüketici Haklarını Koruma Federal Birliği’nin Verbraucherzentrale Bundesverband adresinden bulabilirsiniz.
  •  „İnternette dolandırıcılık – Önce iyice anla – sonra tıkla!“ adlı klicksafe broşürü