Siber Taciz

Siber taciz nedir?

“Siber taciz” (ya da Cyber Mobbing, Cyber Bullying, E-Mobbing), yani sanal ortam taciz dediğimizde, başkalarına modern iletişim araçları kullanılarak kasıtlı olarak hakaret edilmesini, onların tehdit, teşhir ya da rahatsız edilmesini anlıyoruz. Bu hareketler çoğunlukla uzun süre devam eder.
Siber taciz internet üzerinde gerçekleşebileceği gibi (örn. e-postalar, ICQ, MSN Messenger gibi anlık mesaj sistemlerinde, sosyal ağlarda ya da sitelere videolar yüklenerek), cep telefonu yoluyla da olabilir (örn. SMS’lerle ya da rahatsız edici telefon aramalarıyla). Bunu yapan kişi (bu tip kişilere “bully” denir) çoğu durumda kimliğini gizlediğinden tacize uğrayan kişi, saldırıların kimden geldiğini bilemez.

Siber tacizin nesi yeni?

Çocuklar ve gençler, sanal sohbette yaşadıkları olumsuz deneyimleri hakkında genelde konuşmazlar, çünkü kendilerine internetin yasaklanmasından korkarlar. Çocuğunuz hatalar yapmış olsa bile, böyle durumlardan onu sorumlu tutmayın.

Özel hayata günün her saatinde müdahale:
Siber taciz, okuldan ya da işten çıktıktan sonra da devam eder. Siber tacizciler internet ya da cep telefonu yoluyla günün her saatinde saldırıda bulunabileceklerinden, evde bile peşinizde olurlar. Dolayısıyla evinizin dört duvarı bile, yeni iletişim araçlarını kullanmaktan tamamen vazgeçmedikçe, sizi siber taciz saldırılarından korumaz.

İzleyici kitle tahmin edemeyeceğiniz kadar kalabalık, içerikler çabuk bir hızla yayılır:
Elektronik olarak gönderilen mesajlar ya da görüntüler, bir kere internete yüklendikten sonra, çok zor kontrol edilebilirler. Örneğin videolar kolayca bir internet sitesinden bir diğerine kopyalanabilir. Bu yüzden siber tacizin boyutları ve hareket alanı, “adi” mobbing’de olduğundan çok daha geniştir. Çoktan unuttuğunuz içerikler tekrar tekrar herkesin önüne çıkarılabildiği için mağdurların taciz olayını unutmaları çok zorlaşabilir.

“Cyber Bully”ler kimliklerini gizleyerek saldırırlar:
Ötekinin kim olduğunu bilmiyor olmak, tacize uğrayan kişiyi korkutabilir ve onu güvensizliğe düşürebilir, çünkü kendisini kimin rahatsız ettiğini bilemez. “Siber tacizci” hedef aldığı kişiye doğrudan görünmez, kimliğini gizleyerek saldırır. Bu da onun kendini güvende hissetmesine ve sıklıkla da büyük bir sebatla davranışlarını sürdürmesine neden olur.

“Cyber Bully”nin ve mağdurun kimliği:
Siber taciz hem akranlar (örn. arkadaşlar ve sınıf arkadaşları) arasında gerçekleşebileceği gibi, farklı nesilden kişiler (örn. öğrenciler ve öğretmenler) arasında da meydana gelebilir. Burada yaş ya da dış görünüm bir rol oynamaz, çünkü siber tacizci kendine, genellikle gerçek hayattakinden tamamen farklı olan bir kimlik yaratabilir.

Bazı siber taciz olayları istemeden de olabilir:
Bir kişinin bir diğerini, hareketinin sonuçlarını iyice düşünmediği için ya da örneğin kötü bir şakanın ya da muzipliğin bir başkası için ciddi sonuçları olabileceğinin farkında olmadığı için kırması da mümkündür. Mağdurun tepkileri tacizci tarafından görülemediği için, kırıcı sözlerin ya da görüntülerin yarattığı etkiyi birçok durumda onları gönderen kişi pek bilemez. (Kaynak: childnet-int.org).

Siber tacize uğrayanlar ne yapabilir?

Çocuklarınız siber taciz hareketlerine uğradığında, onlara şu önerilerde bulunabilirsiniz:

1.    “Siber tacizciyi” engelle
Sorumlu davranan çoğu web sitesi ve servis sağlayıcı sana, kötü davranan birisini engelleme ya da şikayet etme imkanını verir. Bu imkanları kullan, çünkü bunların verilemesi boşuna değil. Örneğin schülerVZ sitesinde tek bir tıklamayla “Nutzer ignorieren” (“kullanıcıyı yok say”) fonksiyonunu aktif hale getirebilirsin. ICQ’de ise sırasıyla Hauptmenü > Einstellungen und Sicherheit > Liste “Ignorieren” > (Ana menü > Ayarlar ve güvenlik > “Engelle” listesi”) menülerini seçtikten sonra irtibat listenden belirli kişileri sürükle-bırak yöntemiyle engellenenler listesine taşıyabilirsin ya da kişiyi ekle butonunu kullanarak seçebilir, sonra O.K. / Ja ile onaylayabilirsin. Bunlar işe yaramazsa, istenmeyen irtibatları önlemek için son çare olarak da, kendi anında mesaj ya da cep telefonu numaran gibi irtibat bilgilerini değiştirebilirsin.

2.    Cevap verme
Onur kırıcı ya da hoşuna gitmeyen mesajlara, sana zor gelse bile, asla karşılık verme. Senin karşılık vermen, “siber tacizcinin” tam da istediği şey – böylece kendini onaylanmış hissedecektir. Mesajlar bir türlü kesilmiyorsa, yeni bir e-posta hesabı aç.

3.    Delilleri sakla
Hoş olmayan mesajların, resimlerin ya da online sohbetlerin kopyalarını çıkar (kayıt ederek, ekran resimleri çekerek vs.). Bunlar, ne olduğunu başkalarına gösterebilmene veya kanıtlayabilmene yardımcı olacaktır ve faili tespit etmekte de işe yarayabilir (örn. okulunda, cep telefonu şirketinde, internet servis sağlayıcında ve hatta poliste).

4.    Bundan söz et
Sen ya da senin tanıdığın birisi internette ya da cep telefonu yoluyla tehdit ya da rahatsız ediliyorsa, bununla tek başına başa çıkmak zorunda değilsin.

Yardım alabilmek için:
–    güvendiğin, olayı doğru yerde bildirmekte sana yardımcı olabilecek bir yetişkine başvur,
–    0800/1110333 numaralı, “Die Nummer gegen Kummer” yardım telefonuna başvur ve problemini anlat,
–    tacize uğradığın servisin sağlayıcısına (internet, cep telefonu şirketi) başvur,
–    okuluna başvur: (güvendiğin) öğretmenin sana destek verebilir ve seni taciz eden kişiyi yüzleştirebilir,
–    eğer siber taciz ciddi bir düzeydeyse ve potansiyel bir suç vakası söz konusuysa, polise git.
Birisinin taciz edildiğini fark edersen seyirci kalma, tacize uğrayan kişiye destek ol ve siber taciz olayını bildir. Bu tür bir olay senin başına geldiğinde hiç kimse sana yardım etmezse kendini nasıl hissederdin?