Somut Ebeveyn Soruları

Çocuğum ne zaman akıllı telefon kullanacak yaşa gelecek? Kaç yaşından itibaren WhatsApp kullanabilir? Bu ve bunun gibi ebeveyn soruları bu bölümde cevaplandırılıyor.

Çocuğum ne zaman internet kullanacak yaşa gelecek?

Sorularla Cevaplama: Çocuğunuzu tek başına caddeye, alışverişe veya oyun parkına ne zaman göndereceksiniz? Büyük ihtimalle çocuğunuz kendini bu gibi durumlarda güvende hissettiğine inandığınız zaman. Daha önce kendisiyle trafikte nasıl davranması gerektiğini veya ortaya çıkan sorunlarla nasıl başedeceğini öğrettiniz. Medya eğitiminde de bu tür kararlar ve hazırlıklar yapmak gerekiyor. Çocuğunuzu hedefleyerek mi internete yaklaştırmak istiyorsunuz yoksa ilgisini çekene kadar bekleyecek misiniz? Her durumda çocuklarınızı internete hazırlamalısınız. Sadece bu şekilde uygunsuz veya zararlı içerikleri en aza indirebilirsiniz. Bu sebeple çocuğunuzun yardımlarınıza ve desteğinize gereksinimi var. Çocuğunuza internete girerken eşlik ederseniz medya içerikleri hakkında açık kurallarla ve düzenli konuşmalarla iyi bir medya eğitimi için önemli bir temel kurabilirsiniz. Bu işe ne kadar erken başlarsanız çocuğunuz için o kadar iyi olacaktır. Çocuğunuzun yaşı ilerledikçe de sizin için daha kolay olacaktır.

„Schau hin!“ (Bir bak!) Türkçe olarak medya mektupları (3 ila 13 yaşa kadar çocuklar için)*
Daha fazla bilgiyi „3 ila 10 yaşa kadar çocuklar“ ebeveyn bölümünde bulabilirsiniz
İnternet ABC’de bebekler ve medya
Internet, cep telefonu vs. kullanımı için kuralları www.mediennutzungsvertrag.de web sayfası ile çocuğunzla birlikte koyabilirsiniz.

Çocular için iyi internet sayfalarını nasıl tanırım?

İnternette gezinmek çocuğunuza ilk olarak eğlenceli gelmeli. Öyle olması için yaşça daha küçük çocuklarda tam da bu sebeple mümkün olduğu kadar yoruculuğu olmamalı. Ayrıca yaşına uygun içerikler gösterilmelidir. Ancak siz ebeveynler olarak web sayfalarının yaşça küçük çocuğunuza uygun olup olmadığını nasıl değerlendirebilirsiniz?

Bu değerlendirmede aşağıdaki noktalar size yardımcı olabilir: Çocuklar için iyi web siteleri

… şiddet içermez ve çocuklara ve gençlere zarar verebilecek içerikler bulundurmaz.
… metinle yüklü değildir ve resimlere yönelinmesine izin verir.
… oynamaya ve keşfetmeye davet eder.
… kullanımı kolaydır (basit sayfa yapısı, büyük butonlar).
… kişisel bilgiler sormaz.
… başkalarının çocuğunuzla iletişim kurmasına izin vermez.
… küçük çocukların reklamları içeriklerden ayırmayı öğrenmesi gerektiği için olabildiğince reklam içermez.
… sadece çocuk dostu web sayfaları içerirler ve bu çocuk dostu sayfalara yönlendirirler.

Çocuğum ne zaman cep telefonu kullanacak yaşa gelecek?

Ebeveyn olarak elbette olabildiğince net yaş bilgisi almak istiyorsunuz. İlkokul çağındaki çocuklar çoğunlukla kendi cep telefonlarının olmasına ihtiyaç duymazlar. Cep telefonu çocuklar için aynı zamanda arkadaş çevresinde statü sembolü ve sohbet konusudur. Bu sayede güçlü bir sosyal işlevi vardır. Grup baskısı büyük bir rol oynasa bile („ama diğerlerinin de var“) çocuğunuzun cep telefonu sahibi olması için beklemesi gerektiğine karar verebilirsiniz. Birçok ebeveyn için örneğin ilkokuldan ortaokulu geçmesi çocuğuna „cep telefonu“ temin etmek için uygun bir vesiledir: Çocuklar o zaman genelde okula giderken daha uzak yolları geride bırakıyorlar ve cep telefonu ile ulaşılabiliyorlar ve ebeveynleri ile çabuk bağlantıya geçebiliyorlar.

Çocuklara kendi cep telefonlarını temin etmek, telefonu sorumluluk sahibi olarak kullandıklarında anlamlıdır. Ama buna ne zaman hazır olacaklar? Çocuk herşeyden önce cep telefonunda „içerilen“ her cihaza (örneğin internet, kamera) gözetim altında çoktan yeterli deneyimi kazanmış olması lazım. Burada geçerli olan: Cep telefonu güvensiz şekilde daha fazla fonksiyon sunduğu ölçüde çocuğun medya kullanma yetkinliğinin gelişmiş olması gerekir. Çocuğunuza bu konuda güveniyor musunuz? Örneğin zaten bilgisayar gibi başka medyaları güvenli şekilde kullanabiliyor mu? Örneğin veri koruma ve kişisel verileri kullanma konularında nelere dikkat etmesi gerektiğini biliyor mu? Bununla ilgili örneğin kişisel bilgilerin (telefon numarası, adres ...) düşünmeden verilebileceğini ve hangi durumlarda dikkat etmesi gerektiğini biliyor mu? Çocuğunuzun örneğin ücretler ve parasal değerlerle ilk deneyimlerini yaşamış olması örneğin cep harçlığını kullanmasını öğrenmiş olması da önemlidir.

Elterntalk‘un (Ebeveyn Sohbeti) Türkçe olarak Akıllı Telefon Ehliyeti*
„Akıllı Cep Telefonu?!“ broşürleri
Konu „Uygulamalar"
Konu „Akıllı Telefon"

Çocuğum ne zaman internet erişimi olan akıllı telefon kullanacak yaşa gelecek?

Size bu konuda somut bir yaş vermek maalesef mümkün değil. Bu sorunun cevabı daha çok, çocuğunuzun medya deneyimi ve gelişim evresine bağlıdır. İnterneti iyi, güvenli ve sorumulukla kullandığı sürece ve evde bulunan internetli bilgisayardan yeterli deneyimler edindiyse bir akıllı telefonun temin edilmesi konusu düşünülebilir. Çünkü bir akıllı telefonun sayısız olanağı ile çocuğunuza büyük bir sorumluluk da veriyorsunuz. Böylece mobil interneti daima yanında taşıyabilecek. İnternet kullanımı ile ilgili bir sözleşme yapılmadıysa bile çocuğunuz örneğin kafelerde ve fastfood restoranlarda açık olan Wifi’lar aracılığıyla veya arkadaş çevresinde Wifi’lar aracılığıyla interneti kullanabilir.

Kontrol Listesi ¬– Çocuğum Kendi Akıllı Telefonuna Sahip Olmak İçin Uygun Mu?

Aşağıdaki kontrol listesi ile „Akıllı Telefona – Evet mi Hayır mı? kararınızda size yardımcı olmayı diliyoruz. Çocuğunuzun cep telefonu kullanırken neleri zaten bildiğini düşünün. Evet ile cevaplanan soruların sayısı arttıkça çocuğunuz kendi akıllı telefonuna sahip olmaya o kadar „uygun“dur. 


Çocuğunuz:

  • Güvenlik ayarlarını seçebilir ve ordaki ayarları değiştirebilir (PIN veya şifre oluşturabilir ve değiştirebilir, ekran kilidini ayarlayabilir)
  • (Aylık) akıllı telefon kullanım ücretlerine (kontürlü veya hatlı) bakabilir.
  • Nerelerde maliyet artışı oluğunu (örneğin Uygulama İçi Satın Almalar’da) görebilir ve cihazda uygun ayarlar yapabilir.
  • GPS sinyalini, Wifi ve Bluetooth’u kendi başına aktifleştirebilir ve aktif olmaktan çıkarabilir.
  • Veri Koruma Risklerini ve Uygulama Yetkilerinin uygunluğunu değerlendirebilir; bunun için nereden bilgi alabileceğini bilir (örneğin Genel Sözleşme Hükümleri’inden, forumlardan vs.) ve hangi ayarlama seçeneklerinin olduğunu bilir.
  • İnternette kendi bilgilerini/fotoğraflarını dikkatli kullanmayı ve neleri paylaşmamasının daha doğru olduğunu bilir.
  • Dijital ortamda da başkalarının haklarına saygı göstermeyi bilir (örneğin hiç kimseyi Messenger aracılığıyla rahatsız etmemeyi, başkalarına ait verileri, resimleri ve diğer bilgileri sormadan paylaşmamayı, ağda nefreti bildirmeyi vs.)
  • Hangi problemlerde ebeveynlere veya güvenilen diğer kişilere haber vermek gerektiğini (korkutucu haberler, adres veya açık seçik resim talepleri, dolandırıcılık denemeleri vs.)
  • Cep telefonu kullanımı için konulan kuralları anlar ve kabul eder (öneğin yemek masasında, saat 21.00’den sonra cep telefonu kapatılır vs.).
  • Cep telefonunu ve cep telefonunun gündelik yaşamdaki yerini sorgulamayı bilir (özellikle de kullanım zamanları açısından)
  • Reklamları tanıyabilir ve çeşitli reklem forumlarıyla başa çıkmayı bilir.

Elterntalk‘un (Ebeveyn Sohbeti) Türkçe olarak Akıllı Telefon Ehliyeti*
„Akıllı Cep Telefonu?!“ broşürleri
Konu „Uygulamalar“
Konu „Akıllı Telefon“

Çocuklar için iyi uygulamaları nasıl tanırım ve nerede uygun öneriler bulurum?

Yaşça küçük çocuklar için de bir dolu uygulama bulunuyor. Bu uygulamaların çocuğunuz için uygun olup olmadığı özellikle, hangi beğenilere sahip olduğuna ve örneğin dijital oyunlar gibi hangi bilgi ve deneyimleri toplayabilmiş olmasına bağlıdır. Uygulamalar çocuklar için elbette sorunlu içerikleri göstermemelidir.

Aşağıdaki noktalar bir uygulamayı kurmadan önce kontrol etmeye yardımcı olmaktadır. Çocuk dostu bir uygulama...

...şiddet içermez ve yalnızca çocuğun yaşına uygun içerikler sunar. ...basit yapıdadır, kullanımı kolaydır, çocuk dostu bir söylem kullanır ve fazla metin kullanmaz. ...çocuğunuzun hayal gücünü ve merakını uyandırır. ...sosyal ağlarla, reklam sayfalarıyla, uygulama mağazalarıyla veya çocuklar için uygun olmayan diğer web sayfalarına bağlantıları bulunmaz.

klick-tipps.net’de Çocuklar için Öneriler
Bavyera Medya Pedagojisi Vakfı’nın „Uygulamaların güvenli kullanımı – Çocukların elinde mobil cihazlar“ broşürleri.

Teknik Programlar (Gençliği Koruma Programı) ve Teknik Ayarlamalar Neleri Sağlayabilir?

Öncelikle yaşça küçük çocuklarda çocuk arama motorları ve ayrıca gençliği koruma programları ve ayarları, gençlik için zararlı içeriklerle bağlantıyı en aza indirmeyi sağlayabilir. Böylece kullanımı her durumda önerilebilir. Ancak tam bir koruma sağlayamazlar ve yardımcı medya eğitimini yalnızca desteklemelilerdir. Çocuğun yaşının ilerlemesi ve bilgi birikimi arttıkça, örneğin bilgisayarın bir USB belleği ile başlatılması nedeniyle filtreleme programlarının saldırıya uğraması olasılığı artar. Ayrıca bazı filtreler belli anahtar kelimelere göre bloklama eğilimi gösterirler. Yaşça büyük çocuklarda belli konularda ev ödevi araştırması çok daha zorlaştırılabilir. Burada o zaman avantajların ve dezavantajların karşılıklı tartılması önemlidir. Kabul gören gençliği koruma programları web sitelerinden yaş göstergelerini okuyorlar ve çocuğun yaşıyla beraber „büyüyorlar“. Böylece erişilebilen web sitelerinin kullanılabilirliği yaşa uygun olarak kademeli arttırılıyor.

Konu Gençliği Koruma Filtresi 
Teknik Destekler: Konu, Uygulamalar ve Çocuklar ile Gençler Uygulama ve Çocukları ve Gençliği Koruma
Gençliği Koruma Programı „JusProg“

Çocuğumun WhatsApp, Facebook veya Instagram Kullanmasına İzin Vermeli miyim?

Ebeveynlere çocukları gitgide daha küçük yaşta Facebook, WhatsApp veya diğer uygulamaları kullanıp kullanamayacağını soruyor. Ebeveyn olarak çok iyi tanıyabileceğiniz bir gerekçe şöyle: „Diğer çocuklara izin veriliyor!“ Ve çoğu durumda akran grubunun baskısı gerçekten büyük bir rol oynuyor. Sınıfın büyük bir çoğunluğu haberleşmek için WhatsApp, Facebook vs. kullanıyorsa, birçok bilgi ya hiç öğrenilemiyor veya çok geç öğreniliyor. Ancak bu kesinlikle kullanmalarına zamanından önce izin vermek anlamına gelmemeli.

Sosyal ağlar ve Messenger her yaşa uygun değildir. Bunu işletmelerin kendisi de söylüyor. Bu şekilde Facebook veya WhatsApp gibi popüler hizmetlerin kullanılması sağlayıcılar tarafından konulan yaş sınırlaması ile bağlantılıdır (örneğin WhatsApp 16 yaşından itibaren). Bunun sebebi nedir?

Yaşça küçük kullanıcılar için bu hizmetlerde yeterli güvenlik önlemleri bulunmuyor. Bu sebeple büyük oranda tehlikelere maruz kalıyor. Bu tehlikeler arasında örneğin WhatsApp’da telefon numarası veya grup davetiyeleri aracılığıyla olduğu gibi, yabancılar aracılığı ile istenmeyen bağlantıların kurulması sayılabilir.

Öneri: Gerçek yaş kontrol edilmese bile, ebeveyn olarak bu yaş uyarılarını ciddiye almalısınız ve çocuğunuzla belli hizmetlerin belki de (henüz) kendisi için uygun olmadığı konusunda konuşmalısınız. Bunun yanında yaşça daha küçük çocuklar için de, olabildiğince güvenli bir ortamda internette ilk iletişim deneyimini yaşayabilmek için uygun web sayfaları bulunuyor.

www.chatten-ohne-risiko.net/kompass  adresinde „Ayarlar, Bildirim Sistemi ve Veri Koruma“ ile ilgili çeşitli sosyal medya uygulamalarının değerlendirildiği bir „trafik ışığı sistemi“ bulabilirsiniz.
Broşür "Sosyal Ağlarda Daha Güvenli Olmak: Ebeveynlere Öneriler“
Konu Whatsapp
Konu Facebook
Konu Instagram