Verilerin Korunması – Ebeveynlere Öneriler

WhatsApp, Facebook veya Instagram çocuklar ve gençler için oldukça popülerdir. Arkadaş ortamında o anda olay yerinde bulunamayanlar ya neler olduğunu kaçırıyor ya da çok geç öğreniyor. Bunun yanında başkalarının görüntülere nasıl tepki verdiğini izlemek heyecan veriyor. Bu sebeple büyüyen çocuklar kendileri hakkında çok fazla bilgi veriyorlar. „Kendi hakkında fazla bilgi verme, internet asla unutmaz!“ gibi ebeveyn öğütleri bu yaştakiler tarafından anlayışla karşılanmaz. Sadece arkadaşlarla paylaşımda bulunduklarını ve onlardan gizleyecek birşeylerinin olmadığını tekrar ederler. Birçok çocuk ve genç böylece veri korumasının çok sıkıcı olduğunu ve kendilerini ilgilendirmediğini düşünürler.  Ama yetişkinler de kişisel verilerini kullanırken her zaman en iyi örneği oluşturmuyorlar. Esasında akıllı telefonların, online bankacılığın, online alışverişin ve verilerin korunması ile ilgili büyük skandalların olduğu çağda kişisel bilgileri ve içerikleri korumak her zamankinden daha önemli.

Öneri 1: Verilerin Korunması Anlamlı

İsim, adres veya telefon numarası gibi bilgilere kişiyle ilgili veriler adı da veriliyor. Çeşitli veriler her internet kullanıcısı tarafından toplanıyor ve firmalar bu bilgileri daha sonra yapboz parçaları gibi bir bütün halinde biraraya getirebiliyor. Toplam olarak bir kişi hakkında çok fazla bilgiyi ele veriyorlar. Firmalar bu verilerle çok para kazanıyorlar. Ama dolandırıcılar da internette, kötüye kullanmak amacıyla önemli verilere ulaşmaya çalışıyorlar.

Demekki verilerin korunması ve verilerin kısıtlı kullanılması anlamlı. Bu daha genç internet ve cep kullanıcılar tarafından da anlaşılmalı!

Öneri 2: Verilerinizin Korunmasında Hakkınız Var

„Enformasyonel Self Determinasyon Hakkı“ ile Almanya’da isim, adres, telefon numarası gibi kişisel veriler, bilakis yasalar aracılığıyla izinsiz kullanıma karşı korunmuştur. Hiç kimse verilerinizi onayınız olmadan kayıtlı tutamaz, yayınlayamaz veya paylaşamaz. Bir onay ancak örneğin kayıt esnasında bir web sitesinin genel sözleşme hükümlerinin (AGB) kabul edilmesi suretiyle gerçekleşir.

Fotoğraflarda ve filmlerde kendi resminiz üzerinde hak sahibisiniz: Burada ancak fotoğrafta yer alan kişi, hangi resimlerin yayınlanabileceğine ve dağıtılabileceğine karar verebilir. Bir insan topluluğunun bir parçası veya sadece „figüran“ olduğunuz resimler istisnadır. (Örnek: Bir kişi Köln’deki Dom’un fotoğrafını çekiyor ve siz de tesadüfen kadrajda yer alıyorsunuz).

Ayrıca: 7 yaşın altındaki çocuklarda sadece yasal vasiler çocuk adına karar verme hakkına sahiptir. Sekiz ile 17 yaş arasında çocuğun gelişim durumuna bağlıdır. Yeterince olgun ise birlikte karar verebilir.

Güncel yaşamda bu sıklıkla unutulur, bu sebeple aşağıdaki öneriler çok önemli:  

  • Çocuğunuzla, yayınlanan ve gönderilen içeriklerle ilgili düzenli görüş alışverişinde bulunun.
  • Bebeklik veya çocukluk fotoğraflarını/videolarını yayınlamazsanız çocuğunuz ileride size çok teşekkür edecektir!
  • Çekimlerini yayınlamadan önce çocuğunuza sorun.                      

Öneri 3: Herkes Verilerinin Korunması Hakkına Sahiptir

Çocuğunuz sadece kendi haklarını değil başkalarının haklarına da saygı göstermek zorundadır. Çünkü: herkesin kendi sözü ve kendi resmi üzerinde hakkı vardır. Başkası hakkında yanlış veriler yayınlamak kesinlikle yasaktır. Bu, itibarı zedelemek olur ve cezayı gerektirebilir.


Çocuğunuza öneriler: Başkalarının haklarına da saygı göster! Yani başkalarına ait resimleri, filmleri veya özel bilgileri izinleri olmadan ağa koyma ya da uygulamalarla gönderme. Ve birgün bunu unutacak olursan göndermeden önce kendine şunu sor: Başkalarının senin buna benzer içeriklerini yayınlamasına sen ne derdin? Kendini nasıl hissederdin? Başkalarının içerikleri yanlış anlaşılabilir mi? Emin değilsen en iyisi bırak yapma.

klicksafe.de adresinde iRights (internet hakları) alanında ve www.irights.info adresinde dijital dünyada kişilik haklarına ve diğer haklara ilişkin daha fazla bilgiler bulabilirsiniz.

Öneri 4: Elektronik veri izlerini fark ettirmeden de bırakabilirsin

Her internet ve cep telefonu kullanıcısı çoğunlukla fark etmeden arkasında veri izleri bırakır. Çocuğunuzla bu konuyu da konuşmalısınız. İki örnek:

  • Özellikle ücretsiz birçok cep telefonu uygulaması, uygulamanın fonksiyonları için gerekli olmasa bile bağlantılar veya şimdiki konum gibi kişisel verilere erişiyor. Bu uygulamarın yetkilerini bu nedenle kontrol etmelisiniz.
  • Tabletlerin, akıllı telefonların veya bilgisayarların işletim sistemleri de „verilere aç“ olabilir. Burada aceleyle tüm standart ayarlara onay vermeden iyice bilgilenmek gerekir. Sağlayıcıya hangi bilgiler aktarılıyor? Sayfayı kullanabilmeniz için hangilerine gerçekten ihtiyaç duyuyor. Bunu çocuğunuza da açıklayın. Gizlilik beyanında sayfa sağlayıcısının verilerinize ne yaptığı konusunda bilgiler aramaya çalışabilirsiniz.

Öneri 5: Bedava, ücretsiz demek değil

Birçok uygulama, arama motoru ya da sosyal ağ ilk aşamada ücretsiz. Ama gerçekte girilen veriler değerlendiriliyor ve reklam için kullanılıyor. Birçok örnek verilebilir, bunlar arasından iki örnek şöyle:

  • Çocuğunuz bir film yıldızının sayfasını ziyaret ediyor ve daha sonra buna uygun reklamı görüyor. Bunun sebebi cookies („çerezler“) olabilir. Bunlar internette gezinirken bilgisayara kaydedilen küçük dosyalardır. Bunlarla işletmeler internet kullanımınızı izleyebilir ve ne gibi ilgilerinizin olduğunu bulabilir.  
  • Bazı e-mail sağlayıcıları e-mail içeriklerini, kullanıcıya buna uygun reklam gönderebilmek için anahtar kelimelere göre otomatik olarak „okuyorlar“.

Öneri: Çocuğunuza kendi bilgilerinin de parasal değeri olduğunu ve aynı şekilde verilerine kendi parasıymış gibi dikkat etmesi gerektiğini açıklayın. Çocuğunuza reklamlara tıkladığında problemli içeriklerle karşılaşabileceğini açıklayın. Bu konu hakkında Türkçe olarak daha fazla bilgiyi „Dolandırıcılık ve Mali Tuzaklar“ bölümünde bulabilirsiniz.

Öneri 6: Genel Sözleşme Hükümleri – Sağlayıcı, Kullanıcı Verilerini Nerede Kullanabilir AGB ve Co.

Çoğu web sayfasının ve uygulamaların Genel Sözleşme Hükümleri mevcuttur (kısaca AGB). Bu hükümlerde kullanıcı verilerine ne yapıldığını, neyin kaydedildiğini, paylaşıldığını ya da reklamlar için kullanıldığını öğrenebilirsiniz. Bu yönergelere bir kayıtla otomatik olarak onay veriliyor!

Bu tür metinleri anlamak zordur. Bunun için de sıklıkla okunmadan kabul edilir. Buna rağmen bunlara daha ayrıntılı bakmaya değer.

Öneri: Yaşça (küçük) çocuğunuzla, yeni internet sayfalarını veya uygulamalarını önceden birlikte okuma ve kontrol etme konusunda anlaşın. Soruları olduğunda size daima sorabileceğini çocuğunuza söyleyin.

Öneri 7: Takma adların kullanılması – internete tanınmadan gezinmek

İyi bir takma ad internette tanınmadan gezinmeyi sağlayabilir. Takma ad, yaş/doğum yılı gibi gerçek verilere dayanmamalı. Çocuğunuz takma adını örneğin chat, forum veya messengerlerde kullanabilir.

Çocuğunuza öğüt: Başkalarına hakaret etmek amacıyla bir takma adın arkasına gizlenme. Hatta bu, cezayı gerektirebilir.

Öneri 8: „Online İtibarınızı“ düzenli olarak kontrol edin

Çocuğunuzun „online itibarını“ düzenli olarak çeşitli arama motorlarında kontrol edin. Çocuğunuza bunun kontrol edilebildiğini gösterin. Sosyal ağlarda tanıdıkların profilinde kendinize ait içerikler olup olmadığına bakmak ve gerektiğin de silinmesini rica etmek gerekir.

Öneri: Facebook’da „Başkasının Gözünden Gör“ fonksiyonu ile, kendi zaman tünelinizin başkaları tarafından nasıl göründüğüne bakabilirsiniz.

Öneri 9: Sosyal Medya’da Nasıl Davranmalıyız? Önce düşün sonra gönder!

Çocuğunuzun messenger veya sosyal ağlar kullanmak için yeterli deneyime sahip olup olmadığını kontrol edin ve web sayfasının belirlediği alt yaş sınırına dikkat edin (örneğin WhatsApp 16 yaşından itibaren). İnternette hangi içeriklerin sorun olmadan paylaşılabileceğini ve hangilerinin gizli kalması gerektiğini belirleyin.

Çocuğunuza aşağıdaki önerilerde bulunun:

  • Bugün ağa yerleştirdiğiniz içerikleri ileride internetten silmek mümkün olmayacak. Tekrar ortaya çıkacaklar. İnternete yüklemeden önce şunu düşün: Kendini internette sürekli olarak nasıl göstermek istiyorsun (en kötü durumda)? Bunu büyükanneme söyler ya da gösterir miydim?
  • Fotoğrafınız bazen de neşeli olmalı. Fazla nahoş, açık seçik ya da rencide edici fotoğrafların internete hiç yeri yoktur. Aynı şey ağır ya da kırıcı yorumlar için de geçerlidir.  
  • Bir grup üyeliğinin seni nasıl yansıttığını da düşün. „Okulu asmak“ grubu senin hakkında pek iyi bir izlenim vermez. Başkalarına kasıtlı olarak hakaret edildiği nefret grupları hele hiç vermez.
  • Verilerini paylaşırken dikkatli ol: Adres, cep telefonu numarası ya da e-mail adresi verme ve başkalarıyla paylaşma. 
  • Gizlilik ayarlarını düzenli olarak kontrol et. Anlamadığın birşey olduğunda anne babana veya abla ve abine sor.
  • „Arkadaşlar“ının verileri veya fotoğrafları koplalayıp başkalarıyla paylaşmasına karşı gizlilik ayarları da korumuyor.
  • Akıllı telefonunla sosyal ağlar veya messenger kullanıyor musun? O zaman resim, video ve bilgiyi yayınlarken aceleci davranma. Bu durum özellikle de gerçek zamanlı paylaşım yapan uygulamalar için geçerli. (örneğin YouNow)

 www.mediennutzungsvertrag adresinde çocuğunuzla medya kullanımı için ortak bir anlaşmayla kurallar koyabilirsiniz. 
Messenger ve sosyal ağlara ilişkin öneriler „Sicherer in Sozialen Netzwerken: Tipps für Eltern“ („Sosyal ağlarda daha güvende olun: Ebeveynlere öneriler“) klicksafe broşüründe yer almaktadır.

Öneri 10: Verilerin Kötüye Kullanımı Karşısında Doğru Davranış Nedir?

Çocuğunuza bu tür sorunlarda daima size danışabileceğini söyleyin.

  • İçerikleri kimin yayınladığını biliyorsanız, öncelikle bu kişiden, içerikleri sizin belirleyeceğiniz bir süreye kadar kaldırmasını yazılı olarak talep edin.
  • Bu şekilde sonuç alamadıysanız veya bu şekilde mümkün olamıyorsa internet sayfasının sağlayıcısına başvurun. Bunun için de bir süre verin. İletişim bilgilerini internet sayfasının künyesinde (Impressum) veya www.whois.net ve www.denic.de adreslinde bulabilirsiniz. Sosyal ağlarda özel bildirim butonları vardır.
  • Bu da başarısız sonuçlanırsa, gerekirse bir avukata danışın. Ülkenizin Veri Koruma Amaçlı Kontrol Makamı da duruma göre yardımcı olabilir veya görevli sağlayabilir.
  • Vahim durumlarda (acil silinmeyi gerektiren ağır hakaretler, çok fazla sorun teşkil edebilecek resimler ...) polisi de devreye sokmalısınız.
  • Çocuğunuza, internette kendine ait garip veya nahoş fotoğraflar veya başka bilgiler bulduğunda arkadaşlara ve akrabalara da haber vermesini söyleyin.

Aile, arkadaşlar ve sınıf arkadaşları tarafından desteklenmesi, madur olan çocuk için çok önemli! Çocuğunuzun yanında olun ve ona kızmayın. Çocuğunuzun okulda cep telefonları aracılığı ile istenmeyen içerikleri yayınlandığında çocuğunuzla birlikte okula başvurun. O zaman birlikte bir yaklaşım belirlenebilir.


Daha fazla bilgiyi klicksafe.de adresinde iRights (internet hakları) (1 ve 8 ana maddelerinde) ve ayrıca  „Ratgeber Cyber-Mobbing“ („Siber Zorbalık Danışmanı“) adlı klicksafe broşüründe bulabilirsiniz. 

Öneri 11: Ailenizin Verileri Bu Şekilde Güvenlidir

  • Daha güvenli şifreler kullanın ve her zaman aynı şifreyi kullanmayın. Şifreleriniz kolay tahmin edilebilir olmamalıdır ve ayrıca düzenli olarak değiştirilmelidir ve başkalarıyla paylaşılmamalıdır (bakınız ayrıcahttps://checkdeinpasswort.de/).
  • PIN veya şifre ile mobil cihazlarınızın güvenliğini sağlayın.
  • Üye girişi olan web sayfalarından ayrılırken oturumu kapatın.
  • Bilgisayarda ve akıllı telefonda bir antivirüs programı kullanın ve düzenli olarak güncelleyin.
  • Yabancı Wifi’larla (bağlantı) önemli veriler göndermemelisiniz (online bankacılık, kredi kartı numarası, ...).
  • İhtiyacınız olmadığında Wifi, GPS ve Bluetooth’u devre dışı bırakın.
  • İşletim sistemleriniz, programlarınız ve uygulamalarınız için düzenli olarak güvenlik güncellemeleri yapın. Güncellemeleri otomatik olarak da indirebilirsiniz. Uygulama güncellemerinde yetki süresinin gereksiz uzatılıp uzatılmadığını kontrol edin.
  • Kimden geldiği belli olmayan istenmeyen e-maillere veya mesajlara cevap verilmemilidir. Virüs olabilir. Beraberinde gönderilen dosya veya linklerin üzerine tıklanmamalıdır.
  • Örneğin WhatsApp ve Facebook gibi „İletişim Uygulamaları“nın gizlilik ayarlarını kullanın.
  • Örneğin Google Takvimi, Google Drive ve Google Arama Motoru gibi sürekli aynı sağlayıcıya ait çok fazla hizmeti kullanmayın. Aksi taktirde verileriniz çok kolay bağlantılandırılabilir.
  • DuckDuckGo, Ixquick veya Startpage gibi alternatif arama motorlarını deneyin.