Sosyal Ağlar – Ebeveynlere Öneriler

WhatsApp, Facebook ve Instagram gibi sosyal ağlar, kendinize ait içerikleri ağa yüklemek veya ağa yüklenmiş başkalarına ait içeriklere bakmak gibi birçok imkan sunmaktadır. Bu çocuklar ve gençler için çok popüler. Ebeveynler, çocukları sosyal ağlar kullandığında aşağıdaki hususlara dikkat etmelidir:

Sosyal ağlar ve messenger her yaşa uygun değil. Örneğin WhatsApp gibi popüler hizmetlerin kullanımı yasal olarak ancak 16 yaşından itibaren mümkündür. Yaşça daha küçük kullanıcılar için bu hizmetlerde yeterli güvenlik önlemleri bulunmamaktadır. Bu sebeple yüksek oranda risklere açıktır. Ancak Facebook ve WhatsApp yaşı kontrol etmiyor, ama ebeveynler bunları ciddiye almalıdır.

Ama sadece çocuklara dikkatli olmaları önerilmiyor: Gençler de bu hizmetlerin zahmetsizce kullanımını ellerinde bulundurduklarında, sorumsuz ve dikkatsiz kullanımı da beraberinde getiren sonuçları çoğunlukla tahmin edemezler. Ebeveynler bundan dolayı yaşça daha büyük olan çocuklarının kullandığı sosyal ağlara ve bunlara ait uygulamalara birlikte bakmalı ve konuşmalı.

Öneri 1: Çocuk Sohbetlerinin Kullanılması

Yaşça daha küçük olan veya internette henüz deneyimsiz olan çocuklar için messenger ve sosyal ağlar henüz uygun uygulamalar değil. Yaşça küçük çocuklar, çocuklar için olan, daha güvenli bir gezinme ortamında ve denetimli sohbetler sunan özel uygulamalarda birbiriyle görüşmelidir. Bu sohbetler sadece belli zamanlarda sunuluyor ve yetişkin denetimciler sohbeti okuyor ve gerektiğinde müdahale ediyor.

Surfen-ohne-Risiko.net adresinde çocuklara uygun sohbetler ve topluluklar için bir denetim listesi bulunmaktadır.
www.chatten-ohne-risiko.de web sayfası güvenli sohbet için daha fazla öneriler vermektedir.

Öneri 2: Koruma ve Bildirim Fonksiyonunu Beraber Kontrol Edin

Çocuğunuz sosyal ağlar kullanırken istenmeyen bağlantılardan veya yorumlardan korunmasını bilmelidir. Çocuğunuzun gizlilik ayarlarını hem uygulamada hem de web sayfasında yapmasına dikkat edin. Her iki platform da birbirinden farklı ayarlamalara sahiptir. Birlikte gizlilik ayarlarına bakın. Örneğin:

  • Sorun teşkil eden içerikleri sosyal ağda bildirebileceğiniz Bildirim Sistemleri.
  • Yoksay/Bloklama Fonksiyonu: Bunlar bağlantıların kendi profilinize erişimini engellemeyi sağlar.
  • Gizliliğin korunması için ayarlar: Profil bilgilerimi, durumumu kim görebilir kim benimle bağlantı kurabilir vs.?

Çocuğunuzla, tuhaf bağlantı talepleri veya mesajlar aldığında size haber vermesi konusunda anlaşın. Çocuğunuza ayrıca düzenli olarak internette neler yaptığını sorun.

www.klicksafe.de/themen/kommunizieren adresinde Koruma ve Bildirim Fonksiyonu konusu hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Öneri 3: Çocuğunuzla Kişisel Verilerin Ne Kadar Değerli Olduğu Hakkına Konuşun

Sosyal ağlar, özellikle çocuğunuz hakkında birçok verinin ve bilginin toplandığı ortamlardır. Gençler için Instagram, Facebook ve WhatsApp gibi popüler hizmetler tek bir firmaya aittir. Bu firmanın adı Facebook Inc. Temel olarak, çocuğunuz ne kadar az bilgi verirse o kadar iyidir, çünkü sosyal ağ hiçbirşeyi unutmaz. Hangi kişisel bilgilerin korunması gerektiğini ve başkalarıyla öylece paylaşılmaması gerektiğini (isim, adres, telefon numarası...) birlikte düşünün. Çocuğunuza kişisel resimlerin veya videoların da internette paylaşılmaması gerektiğini açıklayın. Burada ayrıca fazla korkutmadan çocuğunuza sebebini açıklamanız da önemli.  Veri Koruma konusu hakkında Türkçe olarak daha fazla bilgiyi„Veri Koruma – Ebeveynlere Öneriler“ altında bulabilirsiniz. 
„Veri Koruma“ ya İlişkin Gençlere Yönelik Çevrimiçi Test

Öneri 4: Çocuğunuzu utandıracak fotoğraflar yayınlandığında harekete geçin

Herkes „Kendi resmi üzerinde hak sahibidir“. Çocuğunuz kendi rızası olmadan resimlerde görünüyorsa aşağıdaki yolları deneyin:

  • Resmin kendi profilinizle ilgisinin kalmaması için fotoğraf üzerinde kendi profilinizle bağlantı kurduran linki silin.
  • Bu resmi yayınlayan kişiyle iletişime geçin ve resmi silmesini isteyin.
  • Fotoğrafı bildirin ve sağlayıcıdan silinmesini isteyin.
  • Kişiyi bildirin (önceki adımlarda bir sonuç alamadıysanız).
  • Fotoğrafların bağlantısı için önceki ayarlarını kontrol edin.

    Uyarı: Örneğin WhatsApp gibi uygulamalarla gönderilen resimler doğrudan alıcının cihazına kaydedilir. Mesajı gönderdikten sonra hemen silinmesini garanti eden Snapchat gibi instant (anlık) messengerler de güvenli değil. Sağlayıcı aracılığıyla sonradan silinme işlemlerini yapmak mümkün değildir. Bundan dolayı resim ve video malzemesi yollarken özel olarak dikkat etmek gerekir. 

    Konu hakkında Türkçe olarak daha fazla bilgiyi„İnternet Hakları – İzin Verilenler ve İzin Verilmeyenler Neler?“. bölümünde bulabilirsiniz.

    Öneri 5: Çocuğunuzla Ağda Kendini Görüntülemesi Hakkında Konuşun ve Ona Örnek Olun

    Sosyal ağlar ve video platformları kendini görüntüleme ihtiyacı için ilginç bir sahne sunuyor. Çocuğunuzla birlikte kendini görüntülemesi konusunda sıkı kurallar koyun:

    • Telefon numarası, adres, internette iletişim kurma yolları gibi bilgiler paylaşılmamalı.
    •  Erotik veya açık seçik fotoğraflar ve videolar gönderilmemeli.
    • Tacizci veya saldırgan tutumlu kişileri doğrudan bloke edin ve sağlayıcıya bildirin.
    • Kendi görüntünüzü düzenli olarak kontrol edin. Facebook örneğin, kendi profilinize başkasının açısından bakabildiğiniz „Başkasının Gözünden Gör“ fonksiyonunu sunuyor.

      Kendiniz de sosyal ağlar kullanıyorsanız, ebeveynler olarak hangi bilgileri ve içerikleri yayınladığınızı düzenli olarak kontrol edin. Bununla ilgili de ebeveyn olarak iyi bir örnek olma gibi önemli bir işleve sahipsiniz.

      Öneri 6: Hakaretlere, Tacizlere ve Siber Zorbalığa Karşı Önce Davranan Siz Olun

      Siber Zorbalık dijital dünyada (broşür linkine bakınız) çok ciddi bir meseledir. İnternetin aldatıcı anonimliği ve sürekli erişilebilirliği hakaret, nefret ve zorbalık için kendini kontrol etme eşiğini düşürüyor. Çocuğunuzun hakarete veya tacize uğradığını veya başkalarına hakaret ettiğini veya saygısız davrandığını düşünüyorsanız çocuğunuzla birlikte en kısa sürede harekete geçmelisiniz. Çocuğunuzla ayrıca hakaretlerin ve nahoş resimlerin internette yerinin olmadığını konuşun.

      Çocuğunuz zorbalıkla karşı karşıya geldiğinde aşağıdaki yolu izleyebilirsiniz:

      • Çocuğunuzla birlikte hakaretlerin veya resimlerin ekran görüntülerini alın.
      • Mevcut yoksayma ve bildirme fonksiyonlarını kullanın. Resimler örneğin Facebook’da doğrudan bildirilebiliyor. (Resim>Seçenekler>Fotoğrafı Bildir)
      • Başka ebeveynlerden ve uzmanlardan destek alın.
      • Zorbalık saldırılarının ardında çoğunlukla arkadaş çevresindeki tartışmalar veya problemli sınıflardaki olaylar yatıyor. Öğretmenine birlikte bilgi verin.

        Siber Zorbalık Konusu Hakkında daha Fazla Bilgi
        Yeni Medya Dünyasında (medien-knigge.de) Davranış Biçimleri  

        Öneri 7: Çocuğunuzla Problemli İnternet Arkadaşları Hakkında Konuşun

        İnternette de çocuğunuzun gezindiği „yer“leri bilmelisiniz. Dijital dünyada sağlıklı şüpheci olmanın faydaları konusunda dikkatini çekin. Sohbet arkadaşı her zaman da kendini harcayacağı kişi değildir. İnternet aracılığı ile yapılan cinsel tacizler de ne yazık ki görmezden gelinecek gibi değil. Çocuğunuzla kimlerle internette bağlantı kurabileceğini konuşun. Instant Messenger’de veya sosyal ağda tanımadık kişilerden gelen bağlantı talepleri genel olarak onaylanmamalı.

        Çocuğunuz genel olarak sorular rahatsız edici olmaya başladığında veya kendini baskı altında hissettiğinde bağlantıyı hemen kesmelidir. Çocuğunuzu tanımadığı çevrimiçi arkadaşlarla asla tek başına buluşmaması gerektiği konusunda zamanından önce uyarın.

        Daha fazla bilgiyi chatten-ohne-risiko.net (risksi sohbet) adresinde bulabilirsiniz.

        Öneri 8: İhtiyacınız Olmayan Profilleri Silin

        Bir sosyal ağdaki üyeliğinizi her zaman sona erdirebilirsiniz. Bunun için, profillerin sadece aktf olmaktan çıkarılmayıp gerçekten iptal edilmesi gerekir. Böylece tüm yayınlanmış veriler de silinir. Çocuğunuz yeni bir telefon numarası aldığında, bu değişikliğin WhatsApp Messenger‘‘de de yapılması gerekir („numarayı değiştir“ altında) aksi taktirde, çocuğunuzun numarasını telefon sağlayıcısından alan ve aynı şekilde WhatsApp kullanan bir yabancı çocuğunuzun arkadaşlarıyla bağlantı kurabilir ve onların chat kayıtlarını görebilir.

        Facebook: Hesabın Aktif Olmaktan Çıkarılması veya Silinmesi

        Öneri 9: Çocuğunuzun Başkalarının Hakları Konusunda Duyarlılık Kazanmasını Sağlayın

        Sosyal ağların kullanımında çocuğunuzun başkalarının haklarına da saygı göstermesi gerekir. Bu haklar telif hakları ya da kişilik haklarıdır. Konu hakkında Türkçe olarak daha fazla bilgiyi„İnternette Haklar – İzin Verilenler ve Verilmeyenler Neler?“ bölümü altında bulabilirsiniz.

        Çocuklar ve Gençler için Popüler Sosyal Ağlar

        Facebook: Gençler WhatsApp gibi Messenger’ler aracılığıyla gidgide daha fazla haberleşse de, Facebook günümüzde halen en popüler sosyal ağ olmayı sürdürüyor. Bu linkin altında Facebook fenomeni ayrıntılı olarak tanıtılıyor.

        WhatsApp en popüler Messenger. Burada tüm gerekli bilgiler yer alıyor.

        Instagram gençlerde mobil terminal cihazlar için, kullanıcının resim ve video haberleri oluşturup ağ aracılığıyla yayınlayabildiği çok yaygın bir uygulama (App). 

        YouNow, uygulama veya masaüstü uygulaması olarak satın alınabilen ücretsiz bir canlı video akışı platformudur (Live-Videostreaming-Platform). YouNow‘un son zamanlarda medayada hep yankısı büyük oldu. Bu linkle klicksafe, YouNow’un tanıtımını yapıyor, yaşanabilecek sorunları açıklıyor ve YouNow gibi hizmetlerin nasıl, olabildiğince güvenli kullanılabileceği konusunda önerilerde bulunyor.

        YouTube: Çocukların ve gençlerin hayatında videoların yeri büyüktür. Bunun gibi YouTube video portalı da internetteki en popüler web uygulamaları arasında yer alıyor. Burada bu video hizmeti ayrıntılı olarak tanıtılmaktadır. 

        www.chatten-ohne-risiko.net/kompass  adresinde çeşitli sosyal media uygulamalarının „Ayarlar, Bildirim Sistemi ve Veri Koruma“ açısından değerlendirildiği bir trafik ışığı sistemi bulabilirsiniz.